Diagnoza autyzmu – rutynowe zachowania

· aktualizacja: · mgr Ewa Bensz-Smagała

Jednym z kryteriów diagnostycznych spektrum autyzmu jest powtarzające się, specyficzne i stereotypowe zachowanie. Co to właściwie oznacza?

Dzieci w spektrum bardzo często wybierają zabawę, w której czynności są powtarzalne lub rutynowe. Przykładem może być poruszanie przedmiotami, np. na boki, bez innych form aktywności, albo wprawianie ich w ruch wirowy (kręcenie). Często są to również zabawy z wykorzystaniem różnych postaci, np. lalek, lecz bez budowania fabuły czy scenki (np. zabawy w dom) i bez umiejętności wchodzenia w role.

Popularną formą aktywności jest również układanie zabawek w szeregu. Należy jednak pamiętać, że jedna taka forma zabawy nie oznacza jeszcze, że zachowanie dziecka spełnia kryteria diagnostyczne. Jeśli oprócz ustawiania przedmiotów w rządku dziecko wykorzystuje inne formy zabawy — np. elastycznie podejmuje i odgrywa role, korzysta z różnych zabawek, tworzy scenariusze i fabułę (odpowiednie do wieku) — to nie musimy się od razu niepokoić.

Pamiętajmy – aby spełnić kryteria diagnozy spektrum autyzmu, muszą występować różne zachowania charakterystyczne dla tego zaburzenia. Jeśli zachowanie dziecka nas jednak niepokoi, zachęcamy do rozmowy z wychowawcą oraz psychologiem, który pomoże ocenić, czy obserwowane aktywności mogą świadczyć o zaburzeniu.

Niepokoi Cię zabawa lub inne zachowania Twojego dziecka? Zajrzyj do naszego bezpłatnego poradnika o diagnozie autyzmu — krok po kroku, bez straszenia.

Najczęstsze pytania

Czy układanie zabawek w rzędzie zawsze oznacza autyzm?
Nie. Jedna forma zabawy polegająca na ustawianiu przedmiotów w rządku nie oznacza jeszcze, że zachowanie dziecka spełnia kryteria diagnostyczne. Jeśli dziecko oprócz tego elastycznie podejmuje i odgrywa role, wykorzystuje różne zabawki i tworzy fabułę odpowiednią do wieku — nie musimy się od razu niepokoić.
Jak wygląda zabawa dziecka autystycznego?
Dzieci w spektrum bardzo często wybierają zabawy powtarzalne lub rutynowe: poruszanie przedmiotami na boki, wprawianie ich w ruch wirowy (kręcenie), układanie zabawek w szeregu albo zabawy różnymi postaciami (np. lalkami), ale bez budowania fabuły i bez wchodzenia w role. Aby spełnić kryteria diagnozy, muszą występować różne zachowania charakterystyczne dla spektrum, nie jedno.
Co zrobić, gdy niepokoi mnie zabawa mojego dziecka?
Porozmawiaj z wychowawcą oraz psychologiem, który pomoże ocenić, czy obserwowane aktywności mogą świadczyć o zaburzeniu. Na start pomocny będzie też bezpłatny poradnik o diagnozie autyzmu.

Co jeszcze chciałbyś przeczytać?