Naiwność społeczna dzieci w spektrum autyzmu

· aktualizacja: · mgr Ewa Bensz-Smagała

6 listopada 2023 r. całą Polskę obiegła wiadomość o znęcaniu się nad chłopcem w spektrum autyzmu. Dzieci z ASD często stają się kozłami ofiarnymi, obiektami przemocy rówieśniczej. Dlaczego tak się dzieje?

U dzieci w spektrum występują deficyty w zakresie rozumienia sytuacji społecznych. Często nie potrafią też odpowiednio zareagować ani poprosić o pomoc. Wiąże się to z terminem naiwności społecznej.

Czym jest naiwność społeczna?

Naiwność społeczna to termin używany do opisania tendencji dzieci w spektrum autyzmu do braku wrażliwości na subtelne sygnały społeczne oraz do niestosowania się do konwencjonalnych norm społecznych. Dzieci te mogą nie rozumieć, jakie zachowania są odpowiednie w danej sytuacji społecznej, i mogą wykazywać trudności w rozpoznawaniu emocji, intencji lub myśli innych ludzi.

Może to prowadzić do trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych, rozumieniu zabaw z rówieśnikami i interpretacji sygnałów społecznych. Często ten brak rozumienia intencji powoduje, że dzieci nie dostrzegają na czas zagrożenia. Nie wiedzą również, w jaki sposób poprosić o pomoc.

Skąd bierze się naiwność społeczna?

Przyczyny naiwności społecznej u dzieci w spektrum autyzmu są złożone i często wynikają z charakterystycznych cech tego zaburzenia. Niektóre z głównych czynników to:

  • Trudności w rozumieniu emocji. Dzieci w spektrum autyzmu często mają trudności w rozpoznawaniu emocji innych ludzi na podstawie ich wyrazu twarzy, tonu głosu i gestów. To może prowadzić do nieodpowiednich reakcji społecznych.
  • Brak elastyczności poznawczej. Osoby z autyzmem często preferują rutynę i strukturyzowane środowisko. Z tego powodu mogą mieć trudności w dostosowaniu się do zmieniających się norm społecznych i sytuacji.
  • Deficyty w teorii umysłu. Teoria umysłu odnosi się do zdolności rozumienia myśli, intencji i przekonań innych ludzi. Dzieci w spektrum autyzmu mogą mieć ograniczone umiejętności w tej dziedzinie, co wpływa na ich zdolność do przewidywania zachowań innych.

O tym, dlaczego dochodzi do przemocy rówieśniczej — i czemu ofiara i sprawca bywają jedną osobą — piszemy więcej w artykule „Ofiara i sprawca w jednym”. A jeśli Twoje dziecko jest w spektrum, zajrzyj do bezpłatnego poradnika o edukacji dzieci w spektrum autyzmu.

Co jeszcze chciałbyś przeczytać?