Techniki pamięciowe dla dzieci

· aktualizacja: · mgr Ewa Bensz-Smagała

Kiedy rozpocząć z dzieckiem naukę za pomocą metod kreatywnych? Czy mapy myśli można zastosować już w pierwszej klasie szkoły podstawowej?

Początek roku szkolnego to podobne dylematy wielu rodziców – czy nie jest za wcześnie lub za późno na kurs efektywnej nauki?

Potrzeby dziecka i rodzica

mnemotechniki w szkole

Pierwszy krok to ustalenie celów. Każde dziecko (i rodzic) pojawia się na kursie z innymi oczekiwaniami i potrzebami. Dla najmłodszych to często wstęp do nauki płynnego czytania, dla czwartoklasistów – pomoc w budowaniu nawyków efektywnego uczenia się, a dla nastolatków… pogotowie egzaminacyjne.

Zanim rozpoczniemy kurs, warto poznać dokładny program zajęć i określić potrzeby. Z reguły na zajęcia zapraszamy dzieci od I klasy szkoły podstawowej. Jednak nie traktujemy wtedy kursu jako przygotowania do olimpiad. Staramy się od podstaw rozwijać prawidłowe nawyki związane z nauką, prowadzimy trening płynnego czytania ze zrozumieniem.

A szybkie czytanie? Na to przyjdzie czas. Zajęcia w klasach 1–3 z reguły prowadzimy na zupełnie innych założeniach. Tutaj ważna jest koncentracja uwagi dziecka, budowanie samodzielności – jednym słowem – przygotowanie do klasy 4, gdzie nauka jest już „na serio”, a rodzice nie chcą już pomagać swoim pociechom w odrabianiu zadań domowych.

Mnemotechniki jako lekarstwo na brak motywacji

motywacja do nauki

Ten problem pojawia się bardzo często – rodzice dzwonią, chcąc zapisać swoje dziecko (oczywiście niechętne) na kurs, licząc, że w ten sposób skłonią je do samodzielnej nauki. Tutaj często ostudzamy zapał i oczekiwania rodziców – kurs efektywnej nauki nie jest lekarstwem na całe zło. Natomiast… staramy się pomóc w inny sposób.

Zespół LuckyMind to trenerzy z odpowiednim przygotowaniem metodycznym oraz doświadczeniem w pracy z dziećmi. Dzięki temu często jesteśmy w stanie coś doradzić, ale też uzupełnić zajęcia o elementy psychoedukacji i trening motywacji. Prowadzimy rozmowy z dziećmi – staramy się je wysłuchać i wspierać.

Mnemotechniki stanowią tutaj wierzchołek góry lodowej, a ich użyteczność i zastosowanie w praktyce uzależnione są od nastawienia i świadomości samego dziecka. O tym, dlaczego dziecięca pamięć bywa tak wybiórcza, piszemy więcej w artykule Problemy z nauką – dlaczego moje dziecko nie pamięta?

Mnemotechniki w edukacji wczesnoszkolnej

W pracy z małymi dziećmi można już wprowadzać pierwsze ćwiczenia bazujące na mnemotechnikach. W edukacji wczesnoszkolnej nie mamy jeszcze zbyt wielu treści wymagających zaawansowanych technik pamięciowych – warto jednak od początku pokazywać dzieciom, że za pomocą skojarzeń i wizualizacji można z łatwością zapamiętać np. rymowankę lub prostą listę słów.

W klasach 1–3 często korzystamy z łańcuchowej metody skojarzeń. W jednej z zaprzyjaźnionych szkół pokazaliśmy dzieciom sposób na zapamiętanie dopływów Wisły:

Soła, Skawa, Raba, Dunajec, Wisłoka, San, Wieprz, Świder.

Na początku do każdej nazwy rzeki wymyślamy skojarzenie – ważne, aby było to słowo proste, dostępne i łatwe do narysowania. Staramy się, aby wyrazy brzmiały podobnie (np. mogą się rymować). Warto też zadbać o to, aby pierwsza litera była taka sama, np.:

  • Soła – sowa
  • Skawa – kawa
  • Raba – rabarbar

Ze słów pośrednich, czyli skojarzeń, tworzymy historyjkę. Ważne, aby w tej historii zachować kolejność słów (np. w lesie spotkałem sowę, która piła kawę, zagryzając ją rabarbarem). Technika umożliwia przede wszystkim zapamiętanie słów w kolejności, ale również rozwija zdolność tworzenia skojarzeń i podobieństw.

To jedna z podstawowych zasad technik pamięciowych. Warto zatem rozpocząć pracę z dziećmi od krótkiego treningu kreatywności. Dzięki temu rozwijamy wyobraźnię, umiejętność tworzenia analogii, łatwość w budowaniu fabuły.

Mnemotechniki w szkole

Techniki pamięciowe w szkole

Treści szkolne często wymagają dodatkowego etapu, tzn. „kodowania” – ponieważ treści, które musimy zapamiętać, często są abstrakcyjne lub odwrotnie – zbyt dosłowne, aby z łatwością zaadaptować je do wybranej mnemotechniki.

Zapamiętując np. listę największych państw świata, również proponujemy przygotowanie skojarzeń – wizualizacji dla każdego kraju (np. zwierzę, sportowiec, potrawa). Nasze wizualizacje wykorzystujemy już wtedy w wybranej technice.

Każda technika pamięciowa ma swoje mocne i słabe strony – z pewnością należy im poświęcić czas, pozostawić przestrzeń na trening i dokładne zrozumienie zasad stosowania. Tutaj również sprawdza się powiedzenie, że w nauce nie ma dróg na skróty 😉

Jeśli chcielibyście pomóc swoim dzieciom w efektywnej nauce i wdrażaniu mnemotechnik – zapraszamy do kontaktu z naszymi trenerami. Pod okiem praktyków dzieci przyswajają najważniejsze zasady samodzielnej nauki, rozwijają wyobraźnię i uczą się, jak wykorzystywać mnemotechniki w szkole.


Chcesz, żeby Twoje dziecko poznało techniki pamięciowe pod okiem praktyków i przekonało się, że nauka może być przyjemna i skuteczna? Zobacz nasz kurs szybkiego czytania i technik pamięciowych dla dzieci. Możesz też zacząć od bezpłatnego testu szybkości czytania.

Najczęstsze pytania

Od jakiego wieku dziecko może uczyć się mnemotechnik?
Z reguły na zajęcia zapraszamy dzieci od I klasy szkoły podstawowej. W klasach 1–3 nie prowadzimy jednak szybkiego czytania — nacisk kładziemy na koncentrację uwagi, budowanie samodzielności i trening płynnego czytania ze zrozumieniem, czyli przygotowanie do klasy 4, gdzie nauka jest już „na serio".
Jakie mnemotechniki sprawdzą się u małych dzieci?
W edukacji wczesnoszkolnej dobrze działają proste ćwiczenia oparte na skojarzeniach i wizualizacji — np. łańcuchowa metoda skojarzeń, dzięki której dziecko zapamięta rymowankę, listę słów czy dopływy Wisły. Warto zacząć od krótkiego treningu kreatywności, który rozwija wyobraźnię, umiejętność tworzenia analogii i łatwość budowania fabuły.
Na czym polega łańcuchowa metoda skojarzeń?
Do każdego słowa z listy wymyślamy proste skojarzenie, łatwe do narysowania (np. Soła — sowa, Skawa — kawa), a następnie układamy z tych skojarzeń historyjkę zachowującą kolejność słów. Technika pozwala zapamiętać słowa we właściwej kolejności, a przy okazji rozwija zdolność tworzenia skojarzeń i podobieństw.
Czy kurs technik pamięciowych zmotywuje moje dziecko do nauki?
Sam kurs nie jest lekarstwem na całe zło — użyteczność mnemotechnik zależy od nastawienia i świadomości dziecka. Dlatego nasi trenerzy uzupełniają zajęcia o elementy psychoedukacji, trening motywacji i rozmowy z dzieckiem. Program zajęć znajdziesz na stronie kursu szybkiego czytania i technik pamięciowych dla dzieci.

Co jeszcze chciałbyś przeczytać?